E-mail voor Nieuwsbrief

Schrijf je in voor de maandelijkse nieuwsbrief om het laatste nieuws en artikelen te ontvangen

    Outsmart je brein en doorbreek patronen. Heb jij wel eens pogingen ondernomen om gezonder te gaan leven? Vind jij het ook zo moeilijk om je patronen te doorbreken? En herken je dat het lastig is om het vol te houden en dat je langzaam weer terugvalt in je oude patronen? Het niet kunnen volhouden heeft vaak te maken met hoe onze brein werkt en hoe patronen ons eigenlijk gevangen houden om bij het oude te blijven.  Een beetje begrijpen hoe je brein steeds wilt dat je terug gaat naar je oude patronen, kan je helpen om dit proces te outsmarten. Verandering puur en alleen op wilskracht houdt bijna niemand vol, we vervallen weer in oude patronen zoals oude gedachtes, oude gevoelens of oud gedrag. 

    Daarom hierbij een simpele uitleg van hoe onze brein werkt. Ik ben hier geen deskundige in.  Vanuit interesse heb ik er mij ooit vanuit mijn opleidingen in verdiept en ik deel mijn inzichten graag met je.  

    Ons brein bestaat uit 3 delen. Evolutionair gezien van jong naar oud 

    1. Het menselijke brein. Dit gedeelte onderscheid ons van dieren. Hier zit namelijk je vermogen om logisch te denken, het leervermogen, het opdoen van kennis, het observeren van ons eigen gedrag, het gebruiken van een taal, creativiteit, het analyseren en oplossen van problemen. Ook morele normen en waarden bevinden zich in dit gedeelte.
    2. Het zoogdierenbrein. Dit gedeelte omvat alles wat met emoties en affectiviteit te maken heeft. Het zorgt ervoor dat je plezier beleeft aan bijvoorbeeld seks en voeding. Hier zitten zowel positieve gevoelens als liefde en genegenheid. Maar ook negatieve gevoelens zoals verdriet en angst. Je kan gebeurtenissen onthouden, zodat je ze kan herhalen of vermijden. Plezierige dingen wil je graag herhalen (eten, knuffelen, strelen, slapen, seks, lachen) terwijl je onplezierige zaken zoveel mogelijk wilt vermijden: verdriet, pijn of ontgoocheling.
    3. Het reptielenbrein. Dit is je meest primitieve brein en gedraagt zich als een reptiel. Het heeft eigenlijk maar één ultieme taak en dat is overleven en voortplanten. Het is verantwoordelijk voor het automatisch regelen van de meest belangrijke functies, zowel fysiek (je ademhaling, ritme van slapen en waken, hartslag, darmfuncties, bloedsomloop) als je instincten (voortplantingsdrang & overlevingsinstincten zoals voeding).

    Zodra je in gevaar bent (bijvoorbeeld iemand wilt je pijn doen), wordt je overlevingsstand geactiveerd en zul je overgaan tot primitief gedrag zoals vechten, vluchten of bevriezen (fight, flight, freeze). Een vecht- of vluchtreactie is een verdedigingsmechanisme dat bij dieren en mensen optreedt als er een acuut gevaar dreigt.  Je hebt hier geen controle over. Het reptielenbrein veroorzaakt dus een groot gedeelte van je (onbewuste) gedrag, het denkt niet na en onthoudt ook niets, het reageert enkel en alleen primitief op prikkels van buitenaf. Angst, seks (paringsdrift) vraatzucht, woede, dominantie,  dwangmatigheid, hebzucht.  Het ‘wilde beest’ in ons dat er enkel op gericht is om te OVERLEVEN.

    Gedrag: emotie wint van ratio. Oftewel zoogdieren brein wint van menselijke brein

    Ik wil eerst benadrukken dat onze 3 breinen nauw met elkaar samenwerken en dus gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor ons gedrag.  Dat gezegd hebbende is het wel zo dat wij onze beslissingen maken op basis van emoties (zoogdierenbrein) en onze primitieve instincten (reptielenbrein).

    Bijvoorbeeld, je weet dat snelle suikers niet goed zijn voor je gezondheid (menselijk brein) en toch blijf je het in je mond stoppen. Wat hier gebeurt, is dat de beloningshormonen zoals o.a. dopamine ervoor zorgen dat je gevoel (zoogdierenbrein) op dat moment het wint van je rationele verstand (menselijke brein). 

    Beide breinen, maar vooral het reptielenbrein, heeft sterk de neiging om het menselijke brein te onderdrukken.  En in het geval er gevaar dreigt, neemt de reptielenbrein het gedrag zelfs helemaal over. Je steekt bijvoorbeeld de straat over en er komt een auto op je af. Dan ga je niet eerst nadenken, je reageert instinctief vanuit je reptielenbrein. Het denken komt daarna. Zo kan het ook werken met het veranderen van je voedingspatroon. Je reptielenbrein percipieert dit als gevaar, want je gaat ineens anders eten. Het is een andere vorm van gevaar voor het reptielenbrein. Hoe werkt dit nou precies? 

    Je reptielenbrein wilt niet dat je verandert

    Iedereen heeft wel een bepaalde manier van leven ontwikkeld dat past binnen zijn/haar comfortzone en zonder dat je het zelf door hebt blijft je gedrag terugschieten in deze automatische piloot (het reptielenbrein). Dit gedrag wordt elke dag zorgvuldig in stand gehouden. Want dat voelt comfortabel en veilig. Dus hoewel je rationeel gezien weet dat je bijvoorbeeld geen snelle suikers moet eten en het verstandiger is om naar de sportschool te gaan, kiezen de onbewuste hersenprocessen er toch liever voor om op de bank te blijven liggen met een reep chocola. Want dat voelt comfortabel en veilig vanuit ingesleten gedrag. Het reptielenbrein wilt jouw fysieke toestand beschermen en ook jouw huidige identiteit (wie jij nu dénkt te zijn).

    Zodra je de automatische piloot uitschakelt en zelf het stuur in handen neemt om op een andere of nieuwe manier te gaan leven, zal je reptielen- en zoogdierenbrein in eerste instantie er dus alles aan doen om je nieuwe gedrag te verwerpen omdat dit niet als veilig wordt gepercipieerd. Het gevolg is dat je uiteindelijk weer terugvalt in je oude gedragspatronen. Dit is namelijk veiliger en zo heb je al jaren overleefd. Dit proces heb je misschien in een detoxfase ervaren. Je hebt bewust gekozen om te gaan detoxen en toch voel je de drang om lekker op de bank te zitten met een zak chips of een reep chocola. 

    Welke trucjes kent je brein allemaal?

    Je reptielenbrein haalt alle trucjes uit de kast om je oude status quo te handhaven. Denk maar aan uitstelgedrag. Bijvoorbeeld, morgen stop ik met het eten van chips. De drang om uit te stellen gaat heel simpel gezegd als volgt:

    • je menselijke brein denkt: het is verstandig om af te vallen, dus geen chips meer 
    • je zoogdieren brein gaat echter door het denken of verlangen naar chips het stofje dopamine maken. Dopamine brengt een genotsgevoel teweeg en beloont daarmee het gedrag. 
    • Je reptielenbrein zegt: veranderen is gevaar, je huidige leven is goed. Dus wordt je menselijke brein om de tuin geleid met gedachten als: “ ik kan morgen beginnen”,  “ik begin de 1e van de maand” of “deze ene keer maakt niet uit.

    10 tips om je reptielenbrein te outsmarten? 

    1. Bewustwording van deze interne processen. Dit geeft je namelijk een keuze. 
    2. Vermijd triggers die uitnodigen tot oud gedrag. Je verlangen naar chips wordt veroorzaakt door een reactie van je zoogdierenbrein die je aan chips doet denken iedere keer dat je op de bank neerploft. Om gedrag dat we prettig vinden te stimuleren, wordt het stofje dopamine afgegeven. Dopamine brengt een genotsgevoel teweeg en beloont daarmee het gedrag. Omdat je dit genotsgevoel iedere keer ervaart wanneer je chips op de bank eet, associeer je televisie kijken op de bank in de loop van de tijd met het eten van chips en de ervaren beloning  en ontstaat de behoefte aan chips. Herkenbaar? 
    3. Focus op je doel. Is je doel meer energie of een gezonder gewicht? Maak je doel ook visueel. 
    4. Creëer nieuwe routines voor jezelf. 
    5. Vier je successen en beloon jezelf met dingen die je normaal niet gewend bent. 
    6. Vraag support en steun aan je omgeving om je te helpen bij je nieuwe gedrag.
    7. Een keer de mist in gaan is niet erg. Fouten maken mag. Je reptielenbrein is slim. Word je weer bewust hiervan, focus op je doel en pak de draad weer op. Wees niet te streng voor jezelf. Houd de 80-20 regel aan. 
    8. Kleine stapjes brengen je ver. Neem de tijd om dit te laten verankeren in je reptielenbrein.
    9. Ademhalingstechnieken en meditatie zijn krachtige technieken om je reptielenbrein te temmen en tot rust te brengen. Wil je 3 simpele ademhalingsoefeningen? lees dan onze blog hier!
    10. Je reptielenbrein is niet je vijand. Het helpt je om te overleven. Als je maar lang genoeg je nieuwe gedrag blijft herhalen zal je reptielenbrein uiteindelijk buigen en de nieuwe patronen omarmen.  Gemiddeld staat hier 40 dagen voor. 

    Radha Poeran |Voedings- en gezondheidscoach

    Aanmelden voor nieuwsbrief